• Veelvoorkomende typen DNS-query's, -servers en -records uitgelegd

Veelvoorkomende typen DNS-query's, -servers en -records uitgelegd

door

Laatst bijgewerkt:
5 leestijd: 5 minuten
Veelvoorkomende typen DNS-query's, -servers en -records uitgelegd

Belangrijkste Conclusies

  • Het Domain Name System (DNS) zet voor mensen leesbare domeinnamen om in IP-adressen, waardoor browsers en apparaten online diensten kunnen vinden.
  • De afhandeling van DNS-verzoeken is gebaseerd op recursieve en iteratieve verzoeken, waarbij recursieve resolvers door de DNS-hiërarchie navigeren om namens de client records op te halen.
  • Bij een autoritatief DNS-systeem verwerken alle naamservers die in de NS-records van een domein staan vermeld, gelijktijdig en actief binnenkomende verzoeken; secundaire naamservers synchroniseren gegevens via zoneoverdrachten (AXFR/IXFR) in plaats van als inactieve back-ups te fungeren.
  • Doorsturende DNS-resolvers sturen zoekopdrachten door naar aangewezen upstream-resolvers, in plaats van ze recursief binnen de root-hiërarchie zelf op te lossen.
  • DNS-records volgen strikte structurele regels: A/AAAA-records koppelen domeinnamen aan IP-adressen, CNAME-records koppelen aliassen aan een canonieke bestemming (en mogen niet op het hoogste niveau van de zone staan), en MX-records specificeren e-mailservers op basis van prioriteit en mogen niet naar CNAME-aliassen verwijzen.

DNS, oftewel het Domain Name System, is een dienst die domeinnamen omzet in IP-adressen. Zo weet je browser hoe hij de website moet vinden die je zoekt wanneer je een URL intypt.

Om te begrijpen hoe DNS op het internet werkt, is het nuttig om onderscheid te maken tussen twee fundamentele begrippen: DNS-querytypes (hoe clients en resolvers met elkaar communiceren) en DNS-serverrollen (hoe verschillende servers records opslaan, verzoeken doorsturen of gegevens in de cache opslaan).

Wanneer je apparaat of een applicatie een adres opzoekt, worden bij de DNS-resolutie specifieke zoekmechanismen gebruikt:

1. Recursieve DNS-query

Bij een recursieve zoekopdracht vraagt de client (zoals de stub-resolver van je besturingssysteem) een recursieve resolver om de domeinnaam volledig op te lossen. De resolver neemt de volledige verantwoordelijkheid op zich om het antwoord te vinden en vraagt andere servers op het internet af totdat hij het uiteindelijke IP-adres heeft gevonden en dit naar je apparaat terugstuurt.

2. Niet-recursieve DNS-query

Volgens RFC 9499 wordt een niet-recursieve query gedefinieerd als een query waarbij het Recursion Desired (RD)-bit op 0 is ingesteld. In de niet-recursieve modus zet de opgevraagde naamserver de query niet verder voort namens de client; volgens RFC 1034, paragraaf 4.3.1, retourneert deze onmiddellijk een antwoord (als deze over gezaghebbende gegevens beschikt of het record in de cache heeft), een foutmelding of een doorverwijzing naar naamservers lager in de hiërarchie.

Iteratieve zoekopdrachten zijn op zichzelf niet-recursieve zoekopdrachten. Bij iteratieve resolutie verstuurt de recursieve resolver een reeks niet-recursieve (RD=0) zoekopdrachten door de DNS-hiërarchie heen, waarbij hij de doorverwijzingen van rootservers naar TLD-servers volgt totdat hij een gezaghebbende naamserver voor het doeldomein bereikt.

Algemene DNS-servertypen uitgelegd

1. Primaire DNS-server

De primaire DNS-server (masterserver) is de gezaghebbende naamserver die de originele, bewerkbare masterkopie van het zonebestand van een domein bevat. Alle wijzigingen in de DNS-records van uw domein – zoals het bijwerken van een IP-adres of het toevoegen van een authenticatierecord – worden rechtstreeks op de primaire server doorgevoerd.

2. Secundaire DNS-server

Een secundaire DNS-server (slaveserver) is een gezaghebbende naamserver die via een geautomatiseerd proces, ook wel zoneoverdracht genoemd (AXFR volgens RFC 5936, of incrementele IXFR volgens RFC 1995, zoals vastgelegd in RFC 1996), een identieke, alleen-lezen kopie van het zonebestand van de primaire server ontvangt.

In tegenstelling tot wat vaak wordt gedacht, is een secundaire DNS-server niet een reserve-back-up die alleen in werking treedt wanneer de primaire server uitvalt. Alle naamservers die in de NS records zijn tegelijkertijd actief. Resolver-servers geven doorgaans de voorkeur aan naamservers die in het verleden sneller hebben gereageerd (op basis van gemeten statistieken over de round-trip-tijd, zoals beschreven in RFC 1034, paragraaf 5.3.3, en RFC 2182). Secundaire servers zorgen voor actieve lastverdeling en geografische redundantie, en kunnen worden gehost op infrastructuur van derden, onafhankelijke cloudnetwerken of speciale naamservers.

3. Tertiaire DNS-server

In een autoritatieve DNS-architectuur bestaat er geen officieel begrip dat ‘tertiaire DNS-server’ wordt genoemd. Autoritatieve configuraties zijn volledig gebaseerd op primaire en secundaire relaties (waarbij domeinen vaak gebruikmaken van meerdere secundaire servers voor extra redundantie).

De term ‘tertiaire DNS’ komt doorgaans alleen voor in de instellingen van het besturingssysteem aan de kant van de client of in de instellingen van de netwerkadapter van een router. In deze instellingen kunt u velden tegenkomen voor ‘voorkeurs-’, ‘alternatieve’ en soms ‘tertiaire’ DNS-servers. Deze velden bevatten een lijst met externe recursieve resolvers die uw lokale apparaat doorgaans achtereenvolgens zal gebruiken als de eerste resolver niet reageert.

4. DNS-resolver doorsturen

Een doorsturende DNS-server (of ‘forwarder’) is een resolver die zo is geconfigureerd dat hij inkomende zoekopdrachten doorstuurt naar een andere, aangewezen upstream-resolver, in plaats van zelf het volledige recursieve resolutieproces uit te voeren (RFC 9499).

DNS-doorsturing wordt veel gebruikt in bedrijfs- en particuliere netwerken. Hiermee kunnen beheerders interne domeinverzoeken naar lokale servers leiden, terwijl alle externe internetverzoeken via een centrale, beveiligde gateway worden doorgestuurd. Deze opzet centraliseert het uitgaande DNS-verkeer, verbetert de netwerkefficiëntie en vereenvoudigt de handhaving van beveiligingsbeleid en inhoudsfiltering.

5. DNS-server uitsluitend voor caching

Een DNS-server die uitsluitend als cache fungeert, is een recursieve resolver die zelf geen gezaghebbende zones host. Het enige doel ervan is het verwerken van recursieve zoekopdrachten voor clients in het lokale netwerk, het opslaan van de antwoorden in de lokale geheugencache op basis van de Time to Live (TTL) van het record, en het onmiddellijk beantwoorden van toekomstige identieke zoekopdrachten vanuit de cache.

Dit type DNS-server versnelt de browseprestaties op lokale netwerken door herhaalde zoekopdrachten via het internet overbodig te maken. Hoewel netwerkbrede domeinfiltering (zoals DNS Response Policy Zones of blokkeerlijsten) op caching-resolvers kan worden geïmplementeerd om kwaadaardige domeinen te blokkeren, is filtering een beheersfunctie en geen functie die uniek is voor servers die uitsluitend voor caching worden gebruikt.

Algemene DNS-recordtypes uitgelegd

Enkele van de meest voorkomende DNS-types zijn:

1. A Gegevens

A-records (Adresrecords) worden gebruikt om een domeinnaam of hostnaam te koppelen aan een 32-bits IPv4-adres (RFC 1035). Voor moderne IPv6-netwerken is het equivalente record het AAAA-record, dat een hostnaam koppelt aan een 128-bits IPv6-adres (RFC 3596). Deze records zijn essentieel voor het verbinden van clientapparaten met webservers, mailservers en API-eindpunten.

2. CNAME-adressen

CNAME-records (Canonical Name-records) maken van de ene domeinnaam een alias van een andere canonieke domeinnaam (RFC 1034). Hierdoor kunnen meerdere hostnamen (zoals www.example.com of blog.example.com) naar één enkele canonieke naam (zoals example.com), zodat alle aliassen automatisch worden bijgewerkt als het IP-adres van het canonieke doel verandert.

Belangrijk is dat volgens RFC 2181, paragraaf 10.1, een CNAME-record kan niet samen bestaan met andere records dan DNSSEC-records (zoals RRSIG en NSEC) voor dezelfde hostnaam. Omdat de root of zone-apex van een domein (bijvoorbeeld, example.com) vereist dat SOA en NS records: een CNAME-record mag niet op het topniveau van de zone worden geplaatst.

3. MX records

MX-records (Mail Exchanger-records) leiden inkomende e-mailberichten door naar de mailservers die verantwoordelijk zijn voor de afhandeling van e-mail voor een domein. Elk MX-record specificeert de hostnaam van een mailserver en een voorkeurswaarde (prioriteit). Verzendende mailservers proberen de e-mail eerst af te leveren bij de server met het laagste voorkeursnummer en vallen terug op hogere nummers als die server niet beschikbaar is.

Volgens RFC 2181, paragraaf 10.3, moet de hostnaam die in een MX-record wordt opgegeven moet rechtstreeks verwijzen naar een adresrecord (A of AAAA) en mag nooit verwijzen naar een CNAME-alias.

DNS is ongelooflijk belangrijk omdat het ons toegang geeft tot websites en andere online diensten vanaf onze computers of telefoons zonder dat we al hun IP-adressen hoeven te onthouden elke keer dat we ze willen bezoeken (wat moeilijk kan zijn als je meerdere apparaten hebt). Als er echter iets misgaat met DNS, dan kan dat betekenen dat we problemen krijgen om toegang te krijgen tot die sites, of nog erger!

DNS-typen