Wat is een DNS-server? Hoe werkt deze en waarom is deze belangrijk?

Elke keer als je een websitenaam intypt en op Enter drukt, gebeurt er iets in die fractie van een seconde voordat de pagina wordt geladen – een stille zoekopdracht die je nooit ziet, waar je nooit bij stilstaat en waarvan je zelden merkt dat hij werkt. Dit is wat een DNS-server doet.

In dit artikel bespreken we hoe DNS-servers werken, met welke bedreigingen ze te maken hebben en waarom ze een cruciale schakel vormen in de internetbeveiliging, met name als het gaat om het beschermen van e-mailsystemen tegen spoofing en misbruik.

Wat is een DNS-server?

Een DNS-server zorgt ervoor dat je websites kunt bezoeken met behulp van eenvoudige domeinnamen in plaats van lange numerieke IP-adressen. Wanneer je een URL in je browser invoert, zet een DNS-server die naam om in het juiste IP-adres, zodat je verzoek de juiste bestemming bereikt.

Het wordt vaak omschreven als het telefoonboek van het internet, maar die vergelijking geeft slechts een deel van het verhaal weer. Om precies te zijn: DNS is het onderliggende systeem en protocol dat domeinresolutie mogelijk maakt, terwijl een DNS-server de infrastructuur is die dit systeem beheert en op je verzoeken reageert.

Kernfunctie

DNS-servers zetten gebruiksvriendelijke domeinnamen om in machine-leesbare IP-adressen. Bijvoorbeeld: je typt wikipedia.org in, je DNS-server geeft 208.80.154.224 terug, waarna je browser verbinding maakt met dat IP-adres om de pagina te laden

Deze vertaling gebeurt automatisch op de achtergrond telkens wanneer je een website bezoekt, een e-mail verstuurt of een app gebruikt.

Waarom gebruiken we dan niet gewoon IP-adressen?

Technisch gezien zou het kunnen, maar het zou onpraktisch zijn omdat:

• Het onthouden van ingewikkelde IP-adressen zoals 142.250.190.46 is veel moeilijker dan het onthouden van google.com. Elke website heeft een ander IP-adres, waardoor het vrijwel onmogelijk is om ze allemaal te onthouden.
• Servers worden gemigreerd, vervangen of verdeeld over meerdere machines. De domeinnamen blijven ongewijzigd, terwijl de onderliggende IP-adressen achter de schermen veranderen.
• Grote websites maken gebruik van tientallen of honderden IP-adressen. DNS kan je zonder dat je het merkt doorverbinden naar het dichtstbijzijnde of minst drukke adres.

Hoe DNS-resolutie werkt

Elke keer dat je een website bezoekt of een e-mail verstuurt, vindt er op de achtergrond een DNS-opzoeking plaats. Hoewel het lijkt alsof het direct gebeurt, zit er een gestructureerd proces achter.

In grote lijnen ziet het proces er als volgt uit:

• Uw browser stuurt een verzoek naar een recursieve resolver
• De resolver controleert zijn cache op een bestaand antwoord
• Als het niet wordt gevonden, vraagt het de root-naamservers op
• De aanvraag wordt doorgestuurd naar de betreffende server van het topleveldomein (TLD) (.com, .org, enz.)
• De TLD-server verwijst naar de gezaghebbende naamserver
• De autoritatieve server geeft het juiste IP-adres terug
• De resolver slaat het antwoord op in de cache op basis van de Time to Live (TTL)
• Uw browser maakt verbinding met de doelserver

Caching speelt hierbij een belangrijke rol: als een DNS-antwoord al is opgeslagen, verloopt het proces veel sneller, maar anders wordt de volledige opzoekketen in gang gezet. Dit systeem is efficiënt, maar er ontstaan hierdoor ook punten waar dingen mis kunnen gaan of gemanipuleerd kunnen worden.

U kunt de DNS-resolutie van uw domein in realtime controleren met onze gratis DNS-lookup-tool.

De 4 belangrijkste soorten DNS-servers

Om DNS goed te begrijpen, is het handig om te weten welke rol de verschillende soorten DNS-servers spelen:

Recursieve resolver

De recursieve resolver is het eerste aanspreekpunt voor uw verzoek. Deze fungeert als tussenlaag tussen uw apparaat en de rest van het DNS-systeem.

Rootnaamservers

Deze servers bevinden zich aan de top van de DNS-hiërarchie. Ze leiden verzoeken door naar de juiste servers van het topleveldomein.

TLD-naamservers

TLD-naamservers verwerken domeinextensies zoals .com, .net of .org en leiden zoekopdrachten door naar de juiste autoritatieve server.

Officiële naamservers

Deze geven het definitieve antwoord. De gezaghebbende naamservers slaan de DNS-records voor een domein op, waaronder A-records, MX-records en TXT-records. Voor e-mail en beveiliging is de gezaghebbende server bijzonder belangrijk, omdat hier de authenticatierecords worden opgeslagen.

Beveiligingsrisico’s voor DNS: waarom DNS-servers een kwetsbaar punt vormen

DNS is oorspronkelijk niet ontworpen met het oog op strenge beveiliging. Daardoor is het een veelvoorkomend doelwit van aanvallers geworden. Enkele van de meest voorkomende DNS-aanvallen zijn:

DNS-spoofing (cachevergiftiging)

DNS-spoofing is een beveiligingsrisico waarbij aanvallers valse DNS-gegevens in de cache van een resolver injecteren. Hierdoor kunnen gebruikers zonder dat ze het merken naar kwaadaardige websites worden omgeleid.

Hoe het werkt:

Wanneer je een URL zoals „yourbank.com“ in je browser invoert, vraagt je computer een DNS-server om die naam om te zetten in een IP-adres (het daadwerkelijke numerieke adres van de server). Er is sprake van DNS-spoofing wanneer een aanvaller valse informatie in het DNS-opzoekproces injecteert. Hierdoor geeft de DNS-server het IP-adres van een kwaadaardige server weer in plaats van het juiste adres. Uw browser maakt vervolgens verbinding met de site van de aanvaller, vaak zonder dat er een duidelijke aanwijzing is dat er iets mis is.

Risico's van DNS-spoofing:

• Aanvallers kunnen overtuigende valse versies van bankwebsites, e-mailinlogpagina’s of andere diensten maken om inloggegevens en persoonlijke gegevens te stelen.
• Ze kunnen het ook gebruiken om malware te verspreiden of om internetverkeer te censureren of te monitoren. Omdat de URL in je browser er nog steeds correct uitziet, hebben slachtoffers vaak geen idee dat ze zijn omgeleid.

DNS-kaping

Bij DNS-kaping krijgen aanvallers de controle over DNS-instellingen of -records. Hierdoor kunnen ze verkeer omleiden, communicatie onderscheppen of diensten zoals e-mail manipuleren.

Hoe het werkt:

Er zijn verschillende veelvoorkomende manieren waarop DNS-kaping plaatsvindt:

• Bij lokale kaping wijzigt malware op uw apparaat de DNS-instellingen van uw systeem, zodat deze naar een malafide server verwijzen.
• Bij routerkaping maken aanvallers misbruik van zwakke of standaard inloggegevens van de router om de DNS-instellingen van uw router thuis of op kantoor te wijzigen, wat vervolgens gevolgen heeft voor elk apparaat in het netwerk.
• Bij een man-in-the-middle-aanval onderscheppen aanvallers het DNS-verkeer tussen jou en je legitieme DNS-server en wijzigen ze de antwoorden tijdens de overdracht.
• Bij aanvallen via malafide DNS-servers breken aanvallers in op een echte DNS-server bij de internetprovider (ISP) of op organisatieniveau, waardoor mogelijk een enorm aantal gebruikers tegelijk wordt getroffen.

Risico's van DNS-kaping:

• Diefstal van inloggegevens via valse inlogpagina’s, verspreiding van malware, het invoegen van advertenties of surveillance.
• Gebruikers doorverwijzen naar advertentie- of zoekpagina’s wanneer ze een domeinnaam verkeerd typen, of de toegang tot bepaalde websites blokkeren.

DNS-versterkingsaanvallen

DNS-amplificatieaanvallen worden ingezet bij gedistribueerde denial-of-service-aanvallen, waarbij aanvallers systemen overbelasten door misbruik te maken van antwoorden op DNS-verzoeken.

Hoe het werkt:

De aanvaller stuurt DNS-verzoeken naar openbaar toegankelijke DNS-resolvers, maar vervalst het bron-IP-adres van die verzoeken zodat het lijkt alsof ze afkomstig zijn van het IP-adres van het slachtoffer. De DNS-server denkt dat het slachtoffer het verzoek heeft ingediend en stuurt het antwoord daarom naar het slachtoffer in plaats van naar de aanvaller.

Door querytypes te kiezen die omvangrijke reacties opleveren (zoals ANY-query’s of DNSSEC-gerelateerde records), kan de aanvaller een klein verzoek van ongeveer 60 bytes omzetten in een reactie van enkele duizenden bytes. Deze versterkingsfactor kan 50x of meer bedragen, wat betekent dat een aanvaller met een bescheiden bandbreedte een vele malen grotere stroom aan verkeer kan genereren die op het slachtoffer is gericht.

Risico’s van DNS-amplificatieaanvallen:

• Storing
• Verlies van bedrijfsinkomsten
• Mogelijke reputatieschade

Hoe DNSSEC de integriteit van het DNS helpt waarborgen

DNSSEC, oftewel Domain Name System Security Extensions, voegt een extra verificatielaag toe aan DNS-antwoorden. In plaats van blindelings op een DNS-antwoord te vertrouwen, zorgt DNSSEC ervoor dat het antwoord authentiek is en onderweg niet is gewijzigd. Dit gebeurt met behulp van cryptografische handtekeningen. Zo waarborgt het de integriteit van het DNS:

1. Voorkomt DNS-spoofing: Aanvallers proberen vaak valse DNS-antwoorden te injecteren. Met DNSSEC hebben deze valse antwoorden geen geldige handtekeningen, waardoor uw resolver ze negeert.

2. Garandeert dat de gegevens niet zijn gewijzigd: DNSSEC garandeert dat het IP-adres dat u ontvangt precies overeenkomt met wat de domeineigenaar heeft gepubliceerd, en dat niemand het onderweg heeft gewijzigd.

3. Verifieert de herkomst van de gegevens: DNSSEC bevestigt dat het antwoord daadwerkelijk afkomstig is van de gezaghebbende DNS-server voor dat domein, en niet van een aanvaller die zich daarvoor voordoet.

4. Creëert een vertrouwensketen: DNSSEC werkt via een hiërarchie: rootzone → TLD (.com, .org) → domein, waarbij elk niveau het volgende valideert met behulp van cryptografische sleutels. Als er een schakel uitvalt, mislukt de validatie

U kunt uw DNSSEC-configuratie controleren met behulp van onze gratis DNSSEC-checker.

Naast DNSSEC helpen nieuwere protocollen zoals DNS over HTTPS (DoH) en DNS over TLS (DoT) om DNS-verzoeken tegen onderschepping te beschermen.

• DoH verstuurt DNS-verzoeken via HTTPS (hetzelfde protocol dat wordt gebruikt voor beveiligd internetverkeer), waardoor ze moeilijker te onderscheiden zijn van normaal surfgedrag en gemakkelijker om netwerkfilters heen te werken zijn.
• DoT verstuurt DNS-verzoeken via een speciale, versleutelde TLS-verbinding (meestal poort 853), wat een hoge mate van privacy biedt en een duidelijkere scheiding van het reguliere internetverkeer garandeert.

Hoewel deze technologieën de beveiliging verbeteren, worden ze niet altijd overal toegepast. Hierdoor ontstaan er hiaten die aanvallers nog steeds kunnen misbruiken.

DNS- en e-mailverificatie: de directe verbinding

DNS speelt een centrale rol bij e-mailverificatie. Zonder DNS-records (die op gezaghebbende DNS-servers worden gepubliceerd) zouden moderne beveiligingsnormen voor e-mail niet werken.

Drie belangrijke protocollen zijn volledig afhankelijk van DNS:

• SPF-records(Sender Policy Framework) geven aan welke servers e-mail mogen versturen namens een domein
• DKIM-records(DomainKeys Identified Mail) publiceren openbare sleutels die worden gebruikt om e-mailhandtekeningen te verifiëren
• DMARC-records(Domain-based Message Authentication Reporting & Conformance) bepalen hoe ontvangende servers moeten omgaan met mislukte authenticatie

Al deze gegevens worden als DNS-records opgeslagen op de autoritatieve naamserver. Dit leidt tot een belangrijke afhankelijkheid. Als uw DNS verkeerd is geconfigureerd of gecompromitteerd, kan uw e-mailverificatie volledig uitvallen.

Als een aanvaller bijvoorbeeld toegang krijgt tot uw DNS:

• Ze kunnen SPF-records wijzigen om kwaadwillende afzenders toestemming te geven
• Ze kunnen DKIM-sleutels vervangen
• Ze kunnen DMARC-beleidsregels verzwakken of uitschakelen

Naast deze drie kernprotocollen worden ook aanvullende standaarden zoals Mail Transfer Agent Strict Transport Security (MTA-STS), Transport Layer Security Reporting (TLS-RPT) en Brand Indicators for Message Identification (BIMI) via DNS-records geïmplementeerd.

Problemen oplossen: DNS-server reageert niet

Een van de meest voorkomende DNS-gerelateerde problemen waarmee gebruikers te maken krijgen, is de foutmelding „DNS-server reageert niet“. Deze foutmelding betekent dat uw apparaat weliswaar een DNS-verzoek heeft verzonden, maar binnen de verwachte tijd geen antwoord van de DNS-server heeft ontvangen. Zonder dat antwoord kan uw browser een domeinnaam zoals google.com niet omzetten in een IP-adres, waardoor de verbinding mislukt en u de website niet kunt bereiken, ook al werkt uw internetverbinding op zich misschien wel.

Dit probleem kan het gevolg zijn van:

• Problemen met de netwerkverbinding
• Verkeerd geconfigureerde DNS-instellingen
• Problemen met de router of internetprovider
• Storing door firewall of antivirusprogramma
• Tijdelijke storingen bij DNS-servers

In de meeste gevallen kunt u het probleem met een paar eenvoudige stappen oplossen:

Stap 1: Start je router en apparaat opnieuw op

Haal de stekker van de stroomkabel van je router en modem uit het stopcontact en wacht 30 seconden. Sluit vervolgens eerst de modem weer aan, daarna de kabel van de router, en wacht nog 1 à 2 minuten voordat je je apparaat opnieuw opstart.

Stap 2: Wis je DNS-cache

Uw apparaat houdt een lokale cache bij van DNS-zoekopdrachten om de verwerking te versnellen. Als die cache verouderde of beschadigde vermeldingen bevat, kan het zijn dat uw apparaat blijft proberen contact op te nemen met een server die niet meer bereikbaar is.

In Windows 10 of 11:

1. Druk op de Windows-toets, typ cmd, klik met de rechtermuisknop op „Opdrachtprompt“ en selecteer „Als administrator uitvoeren“.
2. Typ in het zwarte venster dat verschijnt `ipconfig /flushdns` en druk op Enter.
3. Je zou nu een bevestiging moeten zien: „De DNS-resolvercache is succesvol geleegd.“

Op macOS:

1. Open Terminal (druk op Cmd + Spatie, typ ‘Terminal’ en druk op Enter).
2. Typ sudo dscacheutil -flushcache; sudo killall -HUP mDNSResponder en druk op Enter.
3. Voer uw beheerderswachtwoord in wanneer daarom wordt gevraagd

Lees hier hoe u DNS op verschillende besturingssystemen kunt doorlopen.

Stap 3: Schakel over naar een openbare DNS-provider

De DNS-servers van uw internetprovider zijn vaak trager, minder betrouwbaar en worden soms gefilterd of geregistreerd. Openbare DNS-aanbieders zoals Cloudflare en Google beschikken over enorme wereldwijde netwerken die speciaal zijn geoptimaliseerd voor snelle en nauwkeurige DNS-resolutie.

Aanbevolen servers zijn Cloudflare: 1.1.1.1 (primair) en 1.0.0.1 (secundair), of Google: 8.8.8.8 (primair) en 8.8.4.4 (secundair).

Stap 4: Controleer de instellingen van je netwerkkaart

Soms heeft de adapter zelf verkeerde instellingen, verouderde stuurprogramma’s of een beschadigde protocolstack. Controleer je actieve verbindingen, verbreek de verbinding en maak opnieuw verbinding om te zien of dit het probleem oplost.

Stap 5: Schakel conflicterende beveiligingssoftware tijdelijk uit

Antiviruspakketten, firewalls en Virtual Private Networks (VPN’s) beschikken vaak over eigen DNS-filter- of onderscheppingslagen. Wanneer deze niet naar behoren functioneren, kunnen ze legitieme DNS-reacties ongemerkt blokkeren.

• Verbreek de verbinding met uw VPN-clients
• Pauzebescherming voor uw antivirussoftware van een andere leverancier
• Schakel de firewall voor uw actieve netwerk tijdelijk uit, voer een test uit en schakel deze onmiddellijk weer in.
• Zorg ervoor dat er geen handmatige proxy is ingeschakeld, tenzij u er specifiek een nodig hebt.

Belangrijke opmerking: als het uitschakelen van een van deze tools het probleem oplost, ligt de oorzaak in de configuratie van die tool, niet in de tool zelf. U moet beveiligingstools niet uitgeschakeld laten; pas in plaats daarvan de instellingen van de betreffende tool aan (vaak door uw DNS-server toe te staan in de instellingen) of neem contact op met de helpdesk.

Afsluitende gedachten: waarom dit belangrijk is voor uw organisatie

Een betrouwbare DNS-server vormt de basis van een veilig e-mailprogramma. Voor organisaties die afhankelijk zijn van e-mail is de keuze voor de juiste DNS-server zelfs nog belangrijker.

Een gebrekkige DNS-serverconfiguratie kan leiden tot e-mailspoofing en phishingaanvallen, verlies van domeinvertrouwen, bezorgingsproblemen en reputatieschade. Het leggen van een veilige DNS-basis, in combinatie met correct geconfigureerde SPF, DKIM en DMARC, is essentieel voor de bescherming van zowel uw gebruikers als uw merk.

Controleer de DNS-records van uw domein met een gratis tool voor domeinanalyse om te controleren of uw e-mailverificatieprotocollen correct zijn geconfigureerd.

Veelgestelde Vragen

Wat doet een DNS-server?

Een DNS-server zet voor mensen leesbare domeinnamen om in IP-adressen, zodat browsers websites kunnen vinden en laden.

Wat is het verschil tussen een DNS-server en een DNS-record?

Een DNS-server is het systeem dat verzoeken opslaat en beantwoordt, terwijl een DNS-record een specifieke vermelding is (zoals een A- of MX-record) die bepaalt hoe een domein moet worden omgezet of verwerkt.

Wat is de beste DNS-server om te gebruiken?

Welke DNS-server het beste is, hangt af van uw behoeften, maar populaire en betrouwbare opties zijn onder meer Google Public DNS en Cloudflare, vanwege hun snelheid, veiligheid en wereldwijde beschikbaarheid.

• Over
• Laatste berichten

Ahona Rudra

Expert domein- en e-mailbeveiliging bij PowerDMARC

Ahona is marketingmanager bij PowerDMARC en heeft meer dan vijf jaar ervaring met het schrijven over cybersecurity, gespecialiseerd in domein- en e-mailbeveiliging. Ahona heeft een masterdiploma in journalistiek en communicatie, en heeft sinds 2019 haar carrière in de beveiligingssector verder uitgebouwd.

Laatste berichten van Ahona Rudra (Bekijk alle berichten)

• Hoe voeg je een IP-adres toe aan je SPF-record (stapsgewijze handleiding) - 11 mei 2026
• Avanan SPF-record: hoe u uw SPF voor Check Point Harmony Email instelt, repareert en optimaliseert - 7 mei 2026
• DNS SPF-record: hoe het werkt en hoe je het instelt - 6 mei 2026