Złośliwe oprogramowanie nie jest nowym problemem, ale szybko się rozwija. Pierwsze wirusy komputerowe powstały w latach 70. i rozprzestrzeniały się za pośrednictwem dyskietek. Obecnie ataki złośliwego oprogramowania są na tyle wyrafinowane, że mogą sparaliżować całe kraje, a globalne straty spowodowane cyberprzestępczością sięgające 10,5 biliona dolarów rocznie w 2025 r. , a według prognoz w 2026 r. osiągną 10,8 bln dolarów.

Centrum Centrum Skarg Dotyczących Przestępstw Internetowych (IC3) przy FBI otrzymało 859 532 zgłoszenia dotyczące cyberprzestępstw tylko w 2024 r., a zgłoszone straty przekroczyły 16,6 mld dolarów, co stanowi wzrost o 33% w porównaniu z rokiem 2023. Ataki typu BEC (Business Email Compromise) odpowiadały za 2,77 mld dolarów tych strat, co podkreśla, że poczta elektroniczna pozostaje dominującym punktem ataku dla cyberprzestępców.

W niniejszym przewodniku omówiono najpopularniejsze rodzaje złośliwego oprogramowania, wyjaśniono, dlaczego każde z nich stanowi zagrożenie, oraz przedstawiono sposoby, dzięki którym organizacje mogą się przed nimi chronić.

Co to jest złośliwe oprogramowanie?

Złośliwe oprogramowanie (skrót od „malicious software”) to każdy program lub plik stworzony z zamiarem wyrządzenia szkody, zakłócenia działania, kradzieży poufnych danych lub uzyskania nieuprawnionego dostępu do systemów komputerowych, sieci lub urządzeń.

Złośliwe oprogramowanie jest tworzone celowo, aby wyrządzić szkodę.

Jak ewoluowało złośliwe oprogramowanie

Złośliwe oprogramowanie istnieje dłużej niż współczesny internet. Pierwsze wirusy rozprzestrzeniały się za pośrednictwem dyskietek i były stosunkowo proste pod względem budowy i skutków. Dzisiejsze złośliwe oprogramowanie stanowi zupełnie inną kategorię zagrożeń:

• Ataki są coraz bardziej zautomatyzowane i zoptymalizowane pod kątem sztucznej inteligencji
• Złośliwe oprogramowanie może atakować jednocześnie osoby prywatne, przedsiębiorstwa i infrastrukturę krytyczną
• Współczesne złośliwe oprogramowanie często łączy różne rodzaje ataków w ramach jednej kampanii
• Złośliwe oprogramowanie bezplikowe i polimorficzne zostało stworzone specjalnie w celu uniknięcia wykrycia przez tradycyjne oprogramowanie antywirusowe i narzędzia do wykrywania zagrożeń w punktach końcowych
• Baza danych złośliwego oprogramowania AV-TEST w marcu 2025 r. przekroczyła 1,56 miliarda znanych próbek, przy czym każdego dnia wykrywano od 450 000 do 560 000 nowych próbek złośliwego oprogramowania
• Oprogramowanie ransomware oparte na sztucznej inteligencji skróciło średni czas przebywania w systemie do zaledwie 5 dni, umożliwiając szybsze wykradzenie i zaszyfrowanie danych, niż są w stanie zareagować zespoły reagujące ręcznie

Na co atakuje złośliwe oprogramowanie

Jak rozprzestrzenia się złośliwe oprogramowanie?

Zrozumienie sposobów rozprzestrzeniania się złośliwego oprogramowania ma kluczowe znaczenie dla specjalistów IT przy wdrażaniu skutecznych strategii zapobiegania. Złośliwe oprogramowanie wykorzystuje różne wektory infekcji do atakowania sieci i systemów firmowych:

• Załączniki do wiadomości e-mail oraz kampanie phishingowe: Najpopularniejsza metoda ataku, polegająca na wysyłaniu pracownikom złośliwych załączników lub linków
• Pobieranie plików bez wiedzy użytkownika: Złośliwe oprogramowanie pobiera się automatycznie podczas odwiedzania zainfekowanych lub złośliwych stron internetowych
• Nośniki wymienne: pendrive'y, zewnętrzne dyski twarde i inne przenośne urządzenia pamięci masowej
• Luki w zabezpieczeniach oprogramowania: Wykorzystywanie niezałatanych luk w zabezpieczeniach systemów operacyjnych i aplikacji
• Taktyki socjotechniczne: Manipulowanie pracownikami w celu skłonienia ich do dobrowolnej instalacji złośliwego oprogramowania lub podania danych uwierzytelniających
• Rozprzestrzenianie się w sieci: Rozprzestrzenianie się w kierunku poprzecznym poprzez połączone systemy po uzyskaniu początkowego dostępu
• Ataki oparte na tożsamości: Raport CrowdStrike dotyczący globalnych zagrożeń wykazał, że 79% wykrytych ataków nie wiązało się w ogóle z użyciem złośliwego oprogramowania; atakujący coraz częściej wykorzystują skradzione dane uwierzytelniające i legalne narzędzia, aby poruszać się po sieciach niezauważeni

Opinia eksperta: Jako specjalista ds. cyberbezpieczeństwa zawsze zwracam uwagę zespołom IT, że poczta elektroniczna pozostaje głównym wektorem ataków prowadzących do infekcji złośliwym oprogramowaniem w środowiskach biznesowych. Wdrożenie solidnych protokołów bezpieczeństwa poczty elektronicznej stanowi pierwszą linię obrony.

Najczęstsze rodzaje złośliwego oprogramowania

Hakerzy wykorzystują szeroki wachlarz złośliwych programów, z których każdy ma inny cel. Niektóre szyfrują pliki i żądają okupu. Inne po cichu wykradają poufne informacje w tle. Świadomość tego, jak działa każdy z tych rodzajów, to pierwszy krok do skutecznej obrony przed nimi.

• 1. Oprogramowanie ransomware

  Oprogramowanie typu ransomware to złośliwe oprogramowanie zaprojektowane w celu szyfrowania plików na komputerze lub w sieci ofiary, uniemożliwiające dostęp do kluczowych danych do momentu zapłacenia okupu w zamian za klucz deszyfrujący.

  Jest to jeden z najbardziej szkodliwych finansowo rodzajów złośliwego oprogramowania obecnych obecnie w obiegu, którego ofiarami padają zarówno szpitale i szkoły, jak i duże przedsiębiorstwa oraz agencje rządowe.

  W 2025 r. oprogramowanie ransomware stanowiło 37% wszystkich potwierdzonych naruszeń bezpieczeństwa danych. Średni całkowity koszt naruszenia spowodowanego oprogramowaniem ransomware wyniósł 5,08 mln dolarów (IBM 2025), co czyniło je najdroższym z rejestrowanych wektorów ataku. Globalne szkody spowodowane przez oprogramowanie ransomware wyniosły 57 mld dolarów w 2025 r., a na publicznych stronach poświęconych wyciekom danych wymieniono ponad 7500 organizacji, które padły ofiarą ataku, co stanowi wzrost o 58% w porównaniu z rokiem poprzednim.

  Jak to działa: Oprogramowanie ransomware zazwyczaj uzyskuje dostęp poprzez wiadomości phishingowe lub złośliwe załączniki, a następnie rozprzestrzenia się w sieci, aby zmaksymalizować zakres szyfrowania przed uruchomieniem. Po zaszyfrowaniu plików ofiary stają przed wyborem: zapłacić okup lub spróbować odzyskać dane z kopii zapasowych.

  Główne zagrożenia:

  • Trwała utrata danych, jeśli nie ma poprawnej kopii zapasowej
  • Przerwanie pracy przy zablokowanych systemach
  • Wymuszenie finansowe bez gwarancji odzyskania danych, zazwyczaj odzyskuje się tylko około 60% danych, nawet po dokonaniu płatności
  • Taktyka podwójnego szantażu: atakujący wykradają dane przed ich zaszyfrowaniem, a następnie grożą ich upublicznieniem

  Warto przeczytać: Jak odzyskać dane po ataku ransomware

  2. Wirusy komputerowe

  Wirus komputerowy to złośliwy kod, który wbudowuje się w legalną aplikację lub plik i uruchamia się wraz z uruchomieniem tej aplikacji. Podobnie jak wirus biologiczny, rozmnaża się on poprzez przyczepianie się do innych programów i plików, rozprzestrzeniając się za pośrednictwem zainfekowanych załączników do wiadomości e-mail, złośliwych plików do pobrania oraz wspólnych zasobów.

  Jak to działa: Wirus pozostaje w stanie uśpienia wewnątrz legalnego pliku, dopóki użytkownik go nie uruchomi. Po uruchomieniu replikuje się, uszkadza lub usuwa pliki i może służyć jako mechanizm dostarczania dodatkowego złośliwego oprogramowania. W przeciwieństwie do robaków, wirusy wymagają interakcji użytkownika, aby się rozprzestrzeniać.

  Główne zagrożenia:

  • Uszkodzenie plików i utrata danych
  • Szybko rozprzestrzenia się poprzez udostępniane pliki i pamięć masową
  • Może dostarczać dodatkowe szkodliwe ładunki

  3. Robaki

  Robak to samoreplikujące się złośliwe oprogramowanie, które rozprzestrzenia się w sieciach automatycznie, bez konieczności interakcji ze strony użytkownika. Robaki wykorzystują luki w zabezpieczeniach systemów operacyjnych, aby się zainstalować i rozprzestrzeniać między urządzeniami, często zużywając przy tym znaczne zasoby sieciowe.

  Jak to działa: Po przedostaniu się do sieci robak skanuje ją w poszukiwaniu innych podatnych urządzeń i automatycznie kopiuje się na nie. Jest często wykorzystywany do dostarczania dodatkowego złośliwego oprogramowania, przeprowadzania ataków DDoS lub tworzenia backdoorów w celu dalszego wykorzystania.

  Główne zagrożenia:

  • Różnice kursowe bez żadnej interwencji użytkownika
  • Może szybko zainfekować całe sieci
  • Często wykorzystywane do przeprowadzania większych ataków

  4. Koń trojański

  Trojan podszywa się pod legalne oprogramowanie lub pożądany plik, aby nakłonić użytkowników do jego uruchomienia. W przeciwieństwie do wirusów i robaków trojany nie rozmnażają się samodzielnie. Opierają się wyłącznie na technikach socjotechnicznych, aby przekonać użytkowników do dobrowolnej instalacji.

  Jak to działa: Po uruchomieniu trojan otwiera tylne drzwi, które umożliwiają atakującym uzyskanie nieautoryzowanego dostępu do systemu, kradzież danych logowania i haseł lub pobranie i zainstalowanie dodatkowego złośliwego oprogramowania bez wiedzy użytkownika.

  Główne zagrożenia:

  • Trudne do wykrycia, ponieważ wygląda na prawdziwe
  • Zapewnia atakującym stały dostęp przez tylne drzwi
  • Często wykorzystywane do rozpowszechniania innych rodzajów złośliwego oprogramowania

  5. Oprogramowanie szpiegujące

  Oprogramowanie szpiegujące to złośliwe oprogramowanie stworzone w celu gromadzenia poufnych informacji o działaniach użytkowników bez ich wiedzy i zgody. Działa ono w tle, nie rzucając się w oczy, i nieustannie przesyła skradzione dane na zewnętrzne serwery kontrolowane przez hakerów.

  Jak to działa: Po zainstalowaniu oprogramowanie szpiegujące monitoruje zachowanie użytkownika i przechwytuje dane logowania, hasła, informacje bankowe oraz prywatną korespondencję. Zostało zaprojektowane tak, aby pozostawać niewykrywalnym tak długo, jak to możliwe, co pozwala atakującym zgromadzić duże ilości poufnych danych, zanim infekcja wyjdzie na jaw.

  Główne zagrożenia:

  • Może działać niezauważenie przez dłuższy czas
  • Umożliwia kradzież tożsamości i oszustwa finansowe
  • Często gromadzi znacznie więcej danych, niż ofiara zdaje sobie sprawę

  Warto przeczytać: Jak zapobiegać infekcjom urządzeń przez oprogramowanie szpiegujące

  6. Oprogramowanie reklamowe

  Oprogramowanie reklamowe śledzi aktywność użytkownika w sieci w celu wyświetlania spersonalizowanych reklam. Podczas gdy niektóre programy tego typu działają zgodnie z warunkami legalnej umowy licencyjnej, złośliwe oprogramowanie reklamowe jest instalowane bez wiedzy użytkownika i może przekierowywać ruch przeglądarki na szkodliwe strony oraz służyć jako nośnik dla bardziej szkodliwego oprogramowania.

  Jak to działa: Oprogramowanie reklamowe osadza się w przeglądarce lub aplikacji i monitoruje zachowania użytkownika podczas przeglądania stron. Generuje zyski dla atakujących poprzez agresywne wyświetlanie reklam i może stopniowo obniżać wydajność systemu, im dłużej pozostaje zainstalowane.

  Główne zagrożenia:

  • Może doprowadzić do rozprzestrzeniania poważniejszego złośliwego oprogramowania
  • Z czasem pogarsza wydajność systemu i przeglądarki
  • Często traktowane jako drobna niedogodność, a nie jako zagrożenie

  7. Rootkity

  Rootkit zapewnia atakującym zdalną kontrolę nad komputerem ofiary wraz z pełnymi uprawnieniami administratora. Rootkity są specjalnie zaprojektowane tak, aby ukrywać swoją obecność przed systemem operacyjnym i oprogramowaniem zabezpieczającym, co sprawia, że należą one do najtrudniejszych do wykrycia i usunięcia rodzajów złośliwego oprogramowania.

  Jak to działa: Ponieważ system operacyjny rozpoznaje procesy rootkitów jako legalne, tradycyjne oprogramowanie antywirusowe często nie jest w stanie ich wykryć bez specjalistycznych narzędzi. Rootkity służą do utrzymania długotrwałego ukrytego dostępu, wyłączania oprogramowania zabezpieczającego oraz ułatwiania instalacji dodatkowego złośliwego oprogramowania.

  Główne zagrożenia:

  • Niezwykle trudne do wykrycia i usunięcia
  • Zapewnia atakującym pełną kontrolę nad systemem
  • Można wyłączyć programy antywirusowe i narzędzia do wykrywania zagrożeń w punktach końcowych

  8. Programy rejestrujące naciśnięcia klawiszy

  Keylogger monitoruje i rejestruje wszystko, co wpisuje użytkownik, przechwytując dane logowania, hasła, informacje finansowe oraz prywatną korespondencję bez wiedzy użytkownika. Zarejestrowane dane są przekazywane cyberprzestępcom, którzy wykorzystują je do kradzieży tożsamości, oszustw finansowych oraz nieuprawnionego dostępu do kont.

  Jak to działa: Keyloggery mogą być dostarczane jako samodzielne złośliwe oprogramowanie lub w pakiecie z trojanami i oprogramowaniem szpiegującym w ramach szerszej kampanii kradzieży danych uwierzytelniających. Działają one w tle, pozostawiając niewiele widocznych śladów infekcji.

  Główne zagrożenia:

  • Cicha praca utrudnia wykrycie
  • Rejestruje dane logowania we wszystkich aplikacjach i witrynach internetowych
  • Często wykorzystywane w ramach większych kampanii ataków

  9. Złośliwe oprogramowanie bez plików

  W przeciwieństwie do tradycyjnego złośliwego oprogramowania, złośliwe oprogramowanie bezplikowe nie instaluje żadnych plików w systemie ofiary. Zamiast tego działa w ramach procesów natywnych dla samego systemu operacyjnego, takich jak Windows Management Instrumentation czy PowerShell, wykonując złośliwy kod wyłącznie w pamięci.

  Jak to działa: Działając w ramach legalnych procesów systemowych, złośliwe oprogramowanie bezplikowe omija oprogramowanie antywirusowe i narzędzia do wykrywania w punktach końcowych, które skanują dysk w poszukiwaniu złośliwych plików. Pozostawia minimalne ślady, co utrudnia późniejsze dochodzenie kryminalistyczne.

  Dane firmy CrowdStrike wskazują, że 79% wykrytych ataków i 81% interaktywnych włamań w pierwszej połowie 2025 r. nie wiązało się z wykorzystaniem tradycyjnych plików złośliwego oprogramowania, co potwierdza, że techniki bezplikowe i oparte na tożsamości stały się dominującą metodą ataku.

  Główne zagrożenia:

  • Tradycyjne programy antywirusowe często nie są w stanie go wykryć
  • Pozostawia minimalne ślady kryminalistyczne
  • Coraz częściej spotykane w wyrafinowanych atakach złośliwego oprogramowania

  10. Złośliwe oprogramowanie mobilne

  Złośliwe oprogramowanie mobilne atakuje urządzenia mobilne i obejmuje wiele rodzajów ataków znanych z systemów stacjonarnych, w tym trojany, oprogramowanie ransomware, oprogramowanie szpiegujące i reklamowe, dostosowane specjalnie do środowisk Android i iOS.

  Jak to działa: Złośliwe oprogramowanie mobilne najczęściej rozprzestrzenia się poprzez złośliwe aplikacje dystrybuowane poza oficjalnymi sklepami z aplikacjami, wiadomości e-mail typu phishing, SMS-y phishingowe oraz złośliwe reklamy wyświetlane za pośrednictwem legalnych aplikacji. Ponieważ urządzenia osobiste coraz częściej uzyskują dostęp do systemów korporacyjnych i przechowują poufne informacje, złośliwe oprogramowanie mobilne stało się poważnym zagrożeniem zarówno dla osób prywatnych, jak i organizacji.

  Liczba zagrożeń mobilnych gwałtownie rośnie: Raport Zimperium dotyczący zagrożeń mobilnych z 2024 r. odnotował 45-procentowy wzrost liczby urządzeń łączących się z niezabezpieczonymi sieciami oraz 100-procentowy wzrost liczby połączeń z nieautoryzowanymi punktami dostępowymi, a także wykazał, że każde urządzenie łączy się średnio z 17 ryzykownymi sieciami rocznie.

  Główne zagrożenia:

  • Zatiera granicę między ryzykiem osobistym a korporacyjnym
  • Często omija tradycyjne narzędzia do wykrywania zagrożeń w punktach końcowych
  • Może narazić na ryzyko dostęp do sieci firmowej za pośrednictwem urządzeń prywatnych

  11. Boty i botnety

  Bot to złośliwe oprogramowanie, które na polecenie wykonuje zautomatyzowane zadania. Gdy osoba atakująca kontroluje rozległą sieć zainfekowanych komputerów, nazywa się to botnetem. Poszczególne zainfekowane urządzenia w ramach botnetu często nie wykazują żadnych widocznych oznak zainfekowania, co utrudnia ich wykrycie.

  Jak to działa: Gdy urządzenie zostanie zainfekowane i dołączone do botnetu, atakujący mogą wykorzystać je zdalnie do przeprowadzania ataków DDoS, wysyłania wiadomości phishingowe na masową skalę, przeprowadzać ataki typu credential stuffing lub wydobywać kryptowaluty bez wiedzy właściciela.

  W 2024 r. liczba ataków DDoS wzrosła o 550%, częściowo w wyniku rozrostu botnetów oraz koordynacji ataków wspomaganej przez sztuczną inteligencję.

  Główne zagrożenia:

  • Zainfekowane urządzenia wykazują niewiele widocznych oznak naruszenia bezpieczeństwa
  • Umożliwia przeprowadzanie ataków na dużą skalę z wykorzystaniem infrastruktury ofiary
  • Koszty działań atakującego ponoszą poszczególne urządzenia

   

  12. Cryptojacking

  Cryptojacking polega na przejęciu mocy obliczeniowej urządzenia w celu wydobywania kryptowaluty bez wiedzy lub zgody właściciela urządzenia. Często traktuje się to jako problem z wydajnością, a nie jako incydent związany z bezpieczeństwem, co właśnie sprawia, że metoda ta jest tak skuteczna.

  Jak to działa: Cryptojacking jest rozpowszechniany za pośrednictwem złośliwych stron internetowych lub zainfekowanego oprogramowania. Po uruchomieniu działa nieprzerwanie w tle, wykorzystując zasoby systemowe ofiary do generowania kryptowaluty dla atakujących, podczas gdy właściciel urządzenia doświadcza spadku wydajności, przegrzania i wyższego zużycia energii.

  Główne zagrożenia:

  • Łatwo pomylić to z problemem sprzętowym lub związanym z wydajnością
  • Może pozostawać niewykryty przez długi czas
  • Zużywa zasoby systemowe i zwiększa koszty eksploatacji

  Uprość ochronę przed złośliwym oprogramowaniem dzięki PowerDMARC!   Dlaczego PowerDMARC się wyróżnia: Analiza zagrożeń oparta na sztucznej inteligencji która blokuje wiadomości e-mail zawierające złośliwe oprogramowanie, zanim dotrą one do skrzynki odbiorczej Zintegrowany panel kontrolny spełniający wszystkie potrzeby w zakresie bezpieczeństwa poczty elektronicznej z monitorowaniem w czasie rzeczywistym Całodobowe wsparcie ekspertów przeznaczone specjalnie dla specjalistów IT Zautomatyzowane raportowanie zgodności z wymogami regulacyjnymi   15-dniowy trialZamów demo

Mniej znane rodzaje złośliwego oprogramowania

Oprócz typowych rodzajów złośliwego oprogramowania specjaliści IT powinni mieć świadomość istnienia następujących nowych i wyspecjalizowanych zagrożeń:

• Oprogramowanie straszne: Fałszywe oprogramowanie zabezpieczające, które nakłania użytkowników do zakupu zbędnej ochrony
• Programy wykradające dane: Specjalistyczne złośliwe oprogramowanie zaprojektowane w celu pozyskiwania danych uwierzytelniających, plików cookie i danych wrażliwych
• Bomby logiczne: Złośliwy kod, który aktywuje się po spełnieniu określonych warunków
• Złośliwe oprogramowanie polimorficzne: Złośliwe oprogramowanie, które zmienia swój kod, aby uniknąć wykrycia
• Złośliwe oprogramowanie hybrydowe: Połączenie wielu rodzajów złośliwego oprogramowania w celu uzyskania maksymalnego efektu
• Złośliwe oprogramowanie generowane przez sztuczną inteligencję: Autonomiczne agenty złośliwego oprogramowania, które przeprowadzają rozpoznanie i przemieszczają się w sieci bez udziału człowieka, skracając czas od początkowej infekcji do pełnego włamania z kilku dni do kilku minut

Oznaki infekcji złośliwym oprogramowaniem

Wykrycie infekcji złośliwym oprogramowaniem może być trudne.

Złośliwe oprogramowanie często działa w tle, nie zwracając na siebie uwagi, a jego zadaniem jest właśnie uniknięcie wykrycia tak długo, jak to możliwe. Jednak pewne oznaki nietypowego zachowania systemu mogą wskazywać, że urządzenie lub sieć zostały zaatakowane.

Nie wszystkie z tych symptomów jednoznacznie wskazują na infekcję złośliwym oprogramowaniem, ale każda ich kombinacja wymaga natychmiastowej interwencji zespołów ds. bezpieczeństwa.

Jak zapobiegać atakom złośliwego oprogramowania

Większość ataków złośliwego oprogramowania wykorzystuje te same słabe punkty: przestarzałe oprogramowanie, nieostrożne kliknięcia oraz niedostateczne środki bezpieczeństwa. Chociaż żadne pojedyncze rozwiązanie nie może zagwarantować całkowitej ochrony, połączenie dobrych nawyków w zakresie cyberbezpieczeństwa z proaktywnymi środkami obrony znacznie zmniejsza ryzyko.

Środki techniczne

Dbaj o aktualizację oprogramowania i systemów operacyjnych

Przestarzałe oprogramowanie stanowi jeden z najczęściej wykorzystywanych punktów włamania przez złośliwe oprogramowanie. Regularne aktualizowanie i instalowanie poprawek zamyka luki w zabezpieczeniach, które robaki, trojany i inne rodzaje złośliwego oprogramowania wykorzystują do uzyskania dostępu. Dotyczy to systemów operacyjnych, przeglądarek, wtyczek oraz wszystkich aplikacji innych producentów.

Zainstaluj oprogramowanie antywirusowe i chroniące przed złośliwym oprogramowaniem

Oprogramowanie antywirusowe oraz specjalistyczne oprogramowanie chroniące przed złośliwym oprogramowaniem zapewniają ochronę w czasie rzeczywistym przed znanymi zagrożeniami i potrafią wykrywać nietypowe zachowania systemu, które mogą wskazywać na nową lub nieznaną infekcję. Narzędzia do wykrywania zagrożeń na urządzeniach końcowych stanowią dodatkową warstwę zabezpieczeń, monitorując nietypową aktywność na poziomie poszczególnych urządzeń.

Jednak biorąc pod uwagę, że obecnie 79% włamań nie wiąże się z wykorzystaniem złośliwego oprogramowania (CrowdStrike 2025), organizacje powinny zadbać o to, by ich system zabezpieczeń obejmował analizę behawioralną i wykrywanie zagrożeń oparte na tożsamości, obok tradycyjnych narzędzi opartych na sygnaturach.

Wprowadź uwierzytelnianie wiadomości e-mail

Ponieważ wiadomości phishingowe i złośliwe załączniki należą do najczęstszych metod rozprzestrzeniania złośliwego oprogramowania, zabezpieczenie domeny pocztowej stanowi bezpośrednią linię obrony przed rozprzestrzenianiem się złośliwego oprogramowania.

Wdrażanie DMARC, SPForaz DKIM zapewniają, że osoby atakujące nie będą mogły podszywać się pod Twoją domenę w celu wysyłania wiadomości phishingowych zawierających złośliwe oprogramowanie do Twoich klientów i partnerów. Organizacje, które w pełni wdrożyły politykę DMARC z ustawieniem p=reject, znacznie utrudniają złośliwym podmiotom wykorzystywanie ich domeny jako nośnika złośliwego oprogramowania.

Ponieważ firmy takie jak Google, Yahoo i Microsoft aktywnie blokują obecnie masowe wiadomości e-mail bez uwierzytelnienia, organizacje nieposiadające odpowiedniego systemu uwierzytelniania poczty elektronicznej narażone są zarówno na zagrożenia bezpieczeństwa, jak i na problemy z dostarczalnością wiadomości. 

Zobacz: Wymagania dotyczące uwierzytelniania poczty e-mail w serwisach Google i Yahoo.

Stosuj środki zabezpieczeń sieciowych

Narzędzia zabezpieczające sieć, takie jak zapory sieciowe, systemy wykrywania włamań i filtry internetowe, mogą blokować połączenia ze złośliwymi stronami internetowymi, sygnalizować nietypowy ruch sieciowy oraz uniemożliwiać złośliwemu oprogramowaniu komunikację z zewnętrznymi serwerami dowodzenia i kontroli.

Ogranicz uprawnienia administracyjne

Ograniczenie liczby użytkowników i procesów posiadających uprawnienia administracyjne zmniejsza szkody, jakie może wyrządzić złośliwe oprogramowanie, jeśli uda mu się zainstalować w systemie. Rootkity i inne zaawansowane ataki złośliwego oprogramowania wykorzystują podwyższone uprawnienia, aby utrzymać stały dostęp do systemu i wyłączyć oprogramowanie zabezpieczające.

Ataki oparte na tożsamości stanowią obecnie 65% przypadków uzyskania wstępnego dostępu w dochodzeniach dotyczących naruszeń (Microsoft 2025). Wdrożenie odpornego na phishing uwierzytelniania wieloskładnikowego (MFA) oraz egzekwowanie zasady minimalnych uprawnień mają kluczowe znaczenie dla zapobiegania włamaniom opartym na danych uwierzytelniających.

Praktyki organizacyjne

• Należy regularnie przeprowadzać audyty bezpieczeństwa i oceny podatności na ataki, aby zidentyfikować i usunąć słabe punkty, zanim wykorzystają je osoby atakujące
• Należy regularnie tworzyć sprawdzone kopie zapasowe kluczowych danych i przechowywać je oddzielnie od głównych systemów, aby ataki ransomware nie doprowadziły do trwałej utraty danych — w 2025 r. 53% organizacji w pełni odzyskało dane po ataku ransomware w ciągu tygodnia, w porównaniu z 35% w 2024 r., dzięki ulepszonym strategiom tworzenia kopii zapasowych
• Opracuj i przetestuj plan reagowania na incydenty, aby zespoły ds. bezpieczeństwa mogły szybko podjąć działania mające na celu opanowanie i usunięcie skutków infekcji złośliwym oprogramowaniem w razie jej wystąpienia
• Należy wprowadzić zasadę korzystania wyłącznie z zatwierdzonego oprogramowania pochodzącego ze sprawdzonych źródeł, aby ograniczyć ryzyko pobrania złośliwego oprogramowania

Szkolenia dla pracowników

Szkolenie pracowników w zakresie rozpoznawania prób phishingu jest jedną z najbardziej efektywnych inwestycji, jakie organizacja może poczynić w zakresie zapobiegania złośliwemu oprogramowaniu.

Ponieważ błąd ludzki pozostaje głównym wektorem ataku służącym do rozprzestrzeniania złośliwego oprogramowania za pośrednictwem wiadomości phishingowych i złośliwych załączników, przyczyniając się do 74% wszystkich naruszeń bezpieczeństwa (Verizon DBIR), pracownicy potrafiący zidentyfikować podejrzane wiadomości e-mail, linki i pliki przed nawiązaniem z nimi interakcji znacznie zmniejszają ogólne ryzyko.

Szkolenie powinno obejmować:

• Jak rozpoznać wiadomości phishingowe i podejrzane załączniki
• Zasady bezpiecznego przeglądania stron internetowych i unikanie złośliwych stron
• Jak zgłaszać podejrzenia dotyczące incydentów związanych z bezpieczeństwem
• Ryzyko związane z używaniem urządzeń osobistych lub nośników wymiennych w środowisku pracy
• Jak rozpoznać wiadomości phishingowe generowane przez sztuczną inteligencję, które obecnie można stworzyć w zaledwie 5 minut i które coraz trudniej odróżnić od prawdziwych wiadomości

Chroń swoją domenę e-mailową przed atakami złośliwego oprogramowania dzięki PowerDMARC

Poczta elektroniczna jest najczęstszym sposobem dostarczania złośliwego oprogramowania. Domena bez odpowiedniego uwierzytelnienia stanowi dla atakujących furtkę do podszywanie się pod Twoją markę i wysyłania wiadomości phishingowych zawierających złośliwe załączniki do Twoich klientów, partnerów i pracowników.

PowerDMARC pomaga organizacjom zamknąć tę furtkę. Dzięki DMARC, SPFi DKIM , uniemożliwiasz atakującym sfałszowanie Twojej domeny, zyskujesz wgląd w nieautoryzowanych nadawców oraz budujesz podstawy uwierzytelniania poczty elektronicznej, które są niezbędne w każdej poważnej strategii cyberbezpieczeństwa.

Dzięki hostowanym DMARC, PowerSPF, opartą na sztucznej inteligencji analizę zagrożeń oraz automatyczne raportowanie zgodności, PowerDMARC zapewnia pełną kontrolę nad stanem bezpieczeństwa poczty elektronicznej Twojej domeny z poziomu jednej platformy.

Najczęściej zadawane pytania

1. Czy każde złośliwe oprogramowanie uznaje się za wirusa?

Nie, choć wirus jest rodzajem złośliwego oprogramowania, które przyczepia się do plików, to pojęcie złośliwego oprogramowania obejmuje również robaki, oprogramowanie ransomware, trojany, oprogramowanie szpiegujące i inne szkodliwe programy.

2. Jakie jest najgroźniejsze złośliwe oprogramowanie na świecie?

"Najsilniejszy" zależy od wpływu i zasięgu. Złośliwe oprogramowanie, takie jak Stuxnet, WannaCry i NotPetya, spowodowało rozległe zakłócenia i szkody finansowe, co czyni je jednymi z najpotężniejszych w historii.

3. Jaki rodzaj złośliwego oprogramowania jest najtrudniejszy do wykrycia?

Złośliwe oprogramowanie bezplikowe i rootkity należą do najtrudniejszych do wykrycia, ponieważ działają w pamięci lub ukrywają działania na poziomie systemu, często omijając tradycyjne oprogramowanie antywirusowe. Dane CrowdStrike z 2025 r. potwierdzają tę tendencję – 79% wykrytych ataków nie wiązało się z żadnymi plikami złośliwego oprogramowania.

4. Jakiego rodzaju złośliwym oprogramowaniem jest ILOVEYOU?

ILOVEYOU to robak komputerowy, który rozprzestrzenił się za pośrednictwem poczty elektronicznej w 2000 roku. Zarażał ponad 10 milionów komputerów na całym świecie, nakłaniając użytkowników do otwarcia załącznika o nazwie „LOVE-LETTER-FOR-YOU.txt.vbs”, i spowodował straty sięgające miliardów dolarów poprzez nadpisywanie plików i kradzież haseł.

5. Czym jest złośliwe oprogramowanie 13?

Termin „13 malware” zazwyczaj odnosi się do oszukańczych wyskakujących okienek, w których pojawia się komunikat, że na komputerze znajduje się „13 wirusów”, lub podobnych fałszywych ostrzeżeń. Są to taktyki typu scareware, mające na celu nakłonienie użytkowników do pobrania fałszywego oprogramowania antywirusowego lub skontaktowania się z fałszywymi numerami pomocy technicznej.

6. Które z poniższych nie jest rodzajem złośliwego oprogramowania?

Legalne oprogramowanie, takie jak systemy operacyjne, programy antywirusowe, przeglądarki internetowe i aplikacje biurowe, nie jest złośliwym oprogramowaniem. Złośliwe oprogramowanie może jednak podszywać się pod te legalne programy, dlatego tak ważne jest, aby pobierać oprogramowanie wyłącznie z zaufanych źródeł.

7. W jaki sposób uwierzytelnianie wiadomości e-mail zapobiega dostarczaniu złośliwego oprogramowania?

Protokoły uwierzytelniania wiadomości e-mail, takie jak DMARC, SPF i DKIM, uniemożliwiają atakującym podszywanie się pod Twoją domenę w celu wysyłania wiadomości phishingowych zawierających złośliwe oprogramowanie. Gdy Twoja domena osiągnie poziom egzekwowania p=reject, serwery pocztowe odbierające blokują wszelkie nieautoryzowane wiadomości e-mail rzekomo pochodzące z Twojej domeny — odcinając jeden z najczęstszych kanałów dostarczania złośliwego oprogramowania. Nie powstrzymuje to wszystkich rodzajów złośliwego oprogramowania, ale eliminuje Twoją domenę jako wektor ataku.

8. Jaki jest najczęstszy sposób rozprzestrzeniania się złośliwego oprogramowania w 2026 roku?

Poczta elektroniczna pozostaje dominującą metodą dostarczania złośliwego oprogramowania i odgrywa kluczową rolę w większości początkowych łańcuchów infekcji. Charakter ataków ulega jednak zmianie: z raportu CrowdStrike z 2025 r. wynika, że w 79% wykrytych przypadków nie wykorzystano żadnych plików zawierających złośliwe oprogramowanie, a atakujący coraz częściej posługują się skradzionymi danymi uwierzytelniającymi, technikami „living-off-the-land” oraz atakami opartymi na tożsamości. Sprawia to, że uwierzytelnianie poczty elektronicznej i zabezpieczenia tożsamości stają się równie istotnymi elementami ochrony.

• O
• Latest Posts

Ahona Rudra

Ekspert ds. bezpieczeństwa domen i poczty e-mail w PowerDMARC

Ahona jest Marketing Managerem w PowerDMARC, z ponad 5-letnim doświadczeniem w pisaniu na tematy związane z cyberbezpieczeństwem, specjalizującym się w bezpieczeństwie domen i poczty elektronicznej. Ahona posiada dyplom ukończenia studiów podyplomowych w zakresie dziennikarstwa i komunikacji, umacniając swoją karierę w sektorze bezpieczeństwa od 2019 roku.

Latest posts by Ahona Rudra (zobacz wszystkie)

• Studium przypadku DMARC MSP: Firma The Great Geek rozszerza ofertę usług w zakresie bezpieczeństwa poczty elektronicznej dla małych i średnich przedsiębiorstw dzięki PowerDMARC – 25 czerwca 2026 r.
• Jak działa usługa „podszywania się pod adresy e-mail” i jak jej zapobiegać – 24 czerwca 2026 r.
• Rozpoznanie phishingowe: w jaki sposób atakujący identyfikują i wybierają jako cel podatne na ataki domeny – 24 czerwca 2026 r.